Znaleziska archeologiczne

Kosmów jest położony na terenach, na których w zamierzchłych czasach zamieszkiwało plemię Gotów. Od strony wsi do dawnych zabudowań dworskich podczas badań archeologicznych odkryto wiele kopców, czy kurhanów. Jak się okazało były to miejsca pochówków ciałopalnych, datowane na okres przedchrześcijański wczesnego średniowiecza. Na terenie miejscowości odkryto około 26 stanowisk archeologicznych, prawdopodobnie były to punkty osadnicze. Najstarsze znaleziska związane są z kulturą ceramiki wstęgowej rytej. Są to ułamki naczyń glinianych, rylec i sierpak krzemienny. Znalezione zostały również przedmioty z kultury wołyńsko-lubelskiej. Są to głównie przedmioty z ceramiki. Kolejne znalezione przedmioty zaklasyfikowano do środkowoneolitycznej kultury pucharów lejkowatych. Są to ułamki naczyń, siekierki krzemiennej, 2 wióry i odłupki krzemienne. Kosmów zasiedlony był również w czasie rozkwitu kultury amfor kulistych. Znaleziska z tego okresu to 3 wióry krzemienne i kilka ułamków glinianych. Tereny wsi Kosmów zamieszkiwane były również przez ludność reprezentującą kulturę ceramiki sznurowej. Z tego okresu znaleziono kamienny toporek. Kultura mierzanowska i strzyżowska pozostawiły również ślad po sobie na tych terenach w postaci znalezionych fragmentów naczyń glinianych i łuszczni. Na tych terenach zamieszkiwała też ludność reprezentująca kulturę łyżycką i przeworską. Na kilkunastu stanowiskach odkryto ślady po tak zwanej grupie masłomęckiej. Pobyt osadników z plemienia Gotów datuje się na III- IV wiek. Najprzwdopodobniej z tą grupą należy łączyć cenne znalezisko w postaci złotej monety aureusa - cesarza Postumusa, datowanej po 269 roku. Znacznie większe znaleziska dotyczące osadnictwa w Kosmowie pochodzą z okresu wczesnosłowiańskiego i późniejszych. Największą odkrytą osadą z okresu gockiego jest osada lub duża zagroda odkryta przy ujściu Bukowej do Bugu.